2019-05-16

Làng gốm Phù Lãng nằm ở xã Phù Lãng, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh là một trong những làng nghề truyền thống chuyên sản xuất đồ gốm với các sản phẩm gốm gia dụng và gốm mỹ nghệ.

 

Gốm Phù Lãng có nét sắc thái riêng biệt khác với các dòng gốm ở nơi khác, đó là những sản phẩm gốm men nâu, nâu đen, vàng nhạt, vàng thẫm, vàng nâu… hay còn gọi là men da lươn mang đầy hồn quê mộc mạc và bình dị.

lang nghe truyen thong Phu Lang

Điều đặc biệt ở gốm Phù Lãng chính là loại đất sét được các thợ nghề trong làng sử dụng được lấy từ khu vực Thống Vát, Cung Khiêm (Bắc Giang). Đây là loại đất có độ dẻo, sau khi mang về và được phơi khô sau đó được đập thành những viên nhỏ bằng ngón chân cái rồi để “ngậm nước”, trải qua một loạt các công đoạn khác như xéo tròn, nề đất, chọn sạn, phá, sa… cho đến khi đất phải nhuyễn mịn đảm bảo độ dẻo, mịn mới có thể mang đi tạo hình.

lang gom phu lang bac ninh

Tiếp theo công đoạn làm đất là đến công đoạn tạo hình cho gốm. Gốm Phù Lãng được sử dụng nhiều phương pháp khác nhau trong nghệ thuật tạo hình đa dạng. Nhưng nhìn chung thuộc hai phương pháp là tạo hình trên bàn xoay hoặc tạo hình trên khuôn gỗ hoặc khuôn đất nung rồi dán ghép lại. Mỗi loại tạo hình sản phẩm đều đòi hỏi những kỹ thuật và kỹ năng riêng của người thợ làm nghề.

lang gom o bac ninh

Sau khi đã định hình sản phẩm, các sản phẩm gốm được mang đi tráng men. Chất men của làng được làm từ bốn thành phần được pha trộn với nhau theo một tỷ lệ nhất định bao gồm: Tro của một số loại cây, vôi sống, sỏi ống nghiền nát và bùn phù sa trắng. Từ những chất này người ta chế thành một chất lỏng gọi là men để quét lên bên ngoài mỗi sản phẩm rồi đem phơi khô trước khi tiến hành nung.

Sau các công đoạn trên thì sản phẩm được đưa vào lò nung ở nhiệt độ đến 1.000 độ C, để đảm bảo sản phẩm trở nên rắn chắc, không thấm nước và có lớp men bên mặt ngoài đanh, nhẵn bóng. Việc sắp xếp các sản phẩm trong lò nung cũng phải tuân theo nguyên tắc để vừa tiết kiệm không gian trong lò, vừa đảm bảo khoảng cách giữa các sản phẩm để đảm bảo các sản phẩm được nung đều và đảm bảo kỹ thuật về nhiệt độ và không khí.

Các sản phẩm của làng gốm Phù Lãng hiện nay tập trung vào ba loại hình sản phẩm cung cấp cho thị trường: Gốm dùng trong tín ngưỡng (lư hương, đài thờ, đỉnh...); Gốm gia dụng (lọ hoa, bình nước, chum, vại, bình vôi, ống điếu...); Gốm trang trí (tranh gốm, bình, ấm,  hình các loài động vật như ngựa, voi...).

do gom phu lang bac ninh

tim hieu do gom phu lang

Những năm gần đây, làng có một thế hệ nghệ nhân mới tiếp tục phát triển nghề gốm cổ của cha ông với lòng yêu nghề cùng với sức sáng tạo trên chất cốt truyền thống để tạo nên những sản phẩm mới cùng với những kiểu dáng và họa tiết hoa văn trang trí trên sản phẩm.

Mặc dù với công nghệ ngày nay có thể sử dụng lò ga, nhưng kỹ thuật nung bằng củi vẫn được duy trì bởi chỉ có phương pháp này cùng với sự biến nhiệt khác nhau mới tạo ra những vết táp của lửa trên bề mặt gốm mà không phương pháp nung nào có thể thay thế được.

tranh gom phu lang

Nếu bạn có dịp đến du lịch với vùng đất này, đừng quên mua cho mình một vài món đồ kỷ niệm đặc biệt nhất đó là tranh gốm của làng.

 

Xem thêm tranh gốm bát tràng

popup

Số lượng:

Tổng tiền: